السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )
679
عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )
گرديده و هميشه او را در پاى منبر و در صدر مجلسش جاى مىداد ، ولى بعدها كه مطالب غلوآميز او را شنيد به قتلش تصميم گرفت ، امّا ابن عبّاس با تصميم على ، مخالفت كرده و به دو تذكر داد كه اينك تصميم دارى به جنگ مردم شام به روى ، و در اين موقع حساس احتياج شديد به يارى و همكارى مردم دارى ، و به نيرو و سپاه بيشترى نيازمندى . در اين گير و دار ، اگر ابن سوداء را بكشى ، اصحاب و يارانت با تو مخالفت مىورزند و شما از پشتيبانى آنان محروم مىشوى . على ( ع ) پيشنهاد ابن عبّاس را پذيرفت ، و از بيم مخالفت يارانش از قتل ابن سوداء منصرف شد . و او را به مدائن تبعيد نمود . ولى پس از كشته شدن على بن ابى طالب ( ع ) باز عدّهاى از مردم عوام مفتون و فريفتهء حرفهاى ابن سوداء گرديدند ، زيرا او مردم عوام را با اين گونه مطالب منحرف مىنمود و مىگفت كه : به خدا سوگند در ميان مسجد كوفه براى على ( ع ) دو چشمه ظاهر مىگردد كه از يكى از آن دو چشمه ، عسل و از ديگرى روغن جارى گردد ، و شيعيان على از آن بهرهبردارى خواهند نمود . بغدادى سپس مىگويد : دانشمندان و محقّقين از اهل سنّت معتقدند كه ابن سوداء گرچه تظاهر به اسلام مىكرد ولى با تأويلات خود در بارهء على ( ع ) و فزرندانش ، عقيدهء مسلمانان را فاسد و در ميانشان اختلاف ايجاد مىنمود و مىخواست مسلمانان در بارهء على دراى همان عقيده گردند كه مسيحىها در بارهء عيسى داشتند . « 1 » آن گاه بغدادى مىگويد : « ابن سوداء مزموز ، به منظور برپا ساختن آشوب و اختلاف در ميان مسلمانا ، و
--> ( 1 ) . اين مطالب مفاد روايت سيف است در بارهء عبد الله بن سبأ كه بغدادى آن را به طور مشوش و درهم و برهم ، نقل نموده و خيال كرده است كه ابن سبأ شخصى است غير از ابن سوداء و اين دو ، شخصيت جداگانهاى ميباشند . و ابن سوداء از يهوديان حيره بود ، در صورتى كه سيف بن سبأ را ازصعاء يمن قلمداد مىكند و او را نيز به ابو سوداء معرفى مىكند « فيليب حِتّى مسيحى » ناشر كتاب « مختصر الفرق » كه اين گفتار بغدادى را با مذاق خود سازگار و به هدف فاسدش نزديكتر ميبيند ، در پاورقى آن مينويسد كه : اين جريان به خوبى دلالت مىكند بر اين كه يهوديت در بوجود آمدن فرقههاى گوناگون اسلامى تا چه حدّ مؤثر بوده است . سپس ميگويد : اين بحث و تحقيق بغدادى در بارهء سبئيه ، كاملترين و دقيقترين بحثى است كه در اين زمينه در كتابهاى عربى آمده است ! !